Decyzja o wyborze kostki brukowej jako materiału wykończeniowego na podjazd, taras czy ścieżki w ogrodzie to często pierwszy krok do stworzenia estetycznej i funkcjonalnej przestrzeni zewnętrznej. Jednak zanim przystąpimy do realizacji projektu, kluczowe staje się zrozumienie czynników wpływających na ostateczny koszt. W Szczecinie, podobnie jak w innych regionach Polski, cena kostki brukowej oraz jej montażu jest zmienna i zależy od wielu elementów. Dlatego tak ważne jest dokładne zapoznanie się z tym, co wpływa na budżet przeznaczony na tę inwestycję.

Pierwszym i najbardziej oczywistym składnikiem kosztorysu jest sama cena kostki brukowej. Dostępne na rynku materiały różnią się nie tylko wyglądem, ale również parametrami technicznymi i ceną. Producenci oferują szeroki wachlarz produktów, od prostych, ekonomicznych modeli, po designerskie rozwiązania o specjalnych właściwościach, jak na przykład kostki antypoślizgowe czy te o zwiększonej odporności na ścieranie. Rodzaj materiału, z którego wykonana jest kostka (np. beton, kamień naturalny), jej grubość, wymiary, kolorystyka, a także producent – wszystko to ma bezpośredni wpływ na cenę jednostkową za metr kwadratowy.

Kolejnym istotnym czynnikiem jest złożoność projektu. Czy planujemy ułożenie prostej ścieżki, czy skomplikowany wzór na dużym placu? Czy projekt wymaga wycinania kostki wokół istniejących elementów, takich jak drzewa czy studzienki? Im bardziej skomplikowany układ, tym więcej czasu i pracy będzie wymagało jego wykonanie, co przełoży się na wyższe koszty robocizny. Dodatkowo, rodzaj podbudowy, jej głębokość oraz konieczność wykonania prac ziemnych, takich jak wyrównanie terenu czy drenaż, również wpływają na całkowity koszt przedsięwzięcia. Należy pamiętać, że solidna i prawidłowo wykonana podbudowa jest fundamentem trwałości całej nawierzchni, dlatego nie warto na niej oszczędzać.

Przegląd cen kostki brukowej w Szczecinie i okolicach

Analizując rynek w Szczecinie, możemy zaobserwować pewne tendencje cenowe dotyczące kostki brukowej. Ceny za metr kwadratowy samej kostki mogą wahać się od około 30 złotych za najprostsze, standardowe modele, po nawet ponad 100 złotych za produkty premium, wykonane z wysokiej jakości betonu, posiadające specjalne powłoki ochronne lub nietypowe kształty i faktury. Warto zauważyć, że sezonowość również odgrywa pewną rolę – w miesiącach wiosennych i letnich, gdy popyt jest największy, ceny mogą być nieco wyższe. Z kolei jesienią i zimą, niektóre sklepy i producenci mogą oferować atrakcyjne promocje i wyprzedaże, co pozwala na zakup materiału w korzystniejszej cenie.

Oprócz samej kostki, należy uwzględnić koszty dodatkowych materiałów niezbędnych do jej montażu. Są to przede wszystkim: piasek do podsypki, kruszywo na podbudowę (np. tłuczeń), cement do stabilizacji podłoża, a także obrzeża i krawężniki, które nadają nawierzchni estetyczne wykończenie i zapobiegają jej rozsuwaniu się. Cena tych materiałów jest zazwyczaj niższa niż samej kostki, jednak ich łączna ilość, potrzebna na większą powierzchnię, może znacząco wpłynąć na budżet. Na przykład, koszt obrzeży betonowych czy kamiennych może wynieść od kilkunastu do kilkudziesięciu złotych za metr bieżący, w zależności od materiału i wymiarów.

Warto również rozważyć zakup materiałów w większych ilościach. Często przy zamówieniach hurtowych producenci i dystrybutorzy oferują atrakcyjne rabaty. Podobnie, jeśli planujemy zakup nie tylko kostki, ale również innych elementów małej architektury, jak palisady czy płyty tarasowe, można negocjować korzystniejsze warunki. Istotne jest również śledzenie promocji i wyprzedaży organizowanych przez lokalne składy budowlane i centra ogrodnicze w Szczecinie. Czasami można natrafić na okazje, które pozwolą zaoszczędzić znaczną część planowanego budżetu, nie tracąc przy tym na jakości.

Ile kosztuje robocizna przy układaniu kostki brukowej w Szczecinie

Koszt robocizny to kolejny, często bardzo znaczący element składowy całkowitego budżetu przeznaczonego na realizację projektu z kostki brukowej. Ceny usług brukarstwa w Szczecinie są zróżnicowane i zależą od wielu czynników, takich jak renoma firmy, doświadczenie pracowników, złożoność projektu oraz zakres prac dodatkowych. Średnio, koszt ułożenia jednego metra kwadratowego kostki brukowej przez profesjonalną ekipę brukarzy może wahać się od około 50 do nawet 150 złotych. Ta rozbieżność wynika z kilku kluczowych aspektów.

Przede wszystkim, im bardziej skomplikowany wzór układania kostki, im mniejsze elementy i im więcej precyzyjnych docinek jest potrzebnych, tym wyższa będzie stawka za robociznę. Układanie prostych nawierzchni w geometryczne wzory jest zazwyczaj tańsze niż tworzenie mozaikowych kompozycji czy układanie kostki na skomplikowanych, nieregularnych powierzchniach. Równie istotna jest jakość podbudowy i przygotowania terenu. Jeśli prace ziemne są obszerne, wymaga się stabilizacji gruntu lub wykonania drenażu, cena za robociznę naturalnie wzrośnie. Profesjonalne firmy brukarstwa często oferują kompleksowe usługi, obejmujące nie tylko samo układanie kostki, ale również przygotowanie terenu, wykonanie podbudowy, montaż obrzeży i krawężników, a nawet transport materiałów.

Kolejnym czynnikiem wpływającym na cenę robocizny jest lokalizacja. W większych miastach, takich jak Szczecin, ceny usług budowlanych są zazwyczaj wyższe niż w mniejszych miejscowościach. Jest to związane z wyższymi kosztami życia i prowadzenia działalności gospodarczej. Warto również pamiętać, że niektóre firmy mogą doliczać dodatkowe koszty związane z dojazdem do klienta, jeśli znajduje się on poza głównym obszarem ich działania. Dlatego zawsze warto poprosić o szczegółowy kosztorys, uwzględniający wszystkie potencjalne wydatki, zanim zdecydujemy się na konkretnego wykonawcę.

Porównanie cen usług brukarstwa w Szczecinie z innymi regionami

Porównując ceny usług brukarstwa w Szczecinie z innymi regionami Polski, można zauważyć pewne różnice, które są naturalne w kontekście zróżnicowania kosztów życia i prowadzenia działalności gospodarczej. Generalnie, w dużych aglomeracjach miejskich, takich jak Warszawa, Kraków czy Poznań, stawki za robociznę są zazwyczaj wyższe niż w mniejszych miastach czy na terenach wiejskich. Szczecin, jako stolica województwa zachodniopomorskiego, plasuje się w tym zakresie w środkowej stawce. Ceny są tam zazwyczaj wyższe niż w mniejszych miejscowościach regionu, ale niższe niż w najbardziej rozwiniętych gospodarczo metropoliach kraju.

Średnia cena robocizny za ułożenie metra kwadratowego kostki brukowej w Szczecinie, jak wspomniano wcześniej, mieści się w przedziale 50-150 zł. W porównaniu do tego, w mniejszych miejscowościach województwa zachodniopomorskiego można znaleźć ekipy oferujące usługi już od około 40 zł za metr kwadratowy, podczas gdy w Warszawie czy Trójmieście stawki mogą sięgać nawet 180-200 zł za metr kwadratowy, szczególnie przy bardziej skomplikowanych projektach.

Warto jednak pamiętać, że niższa cena nie zawsze oznacza lepszą ofertę. Kluczowe jest zwrócenie uwagi na doświadczenie ekipy, jakość wykonania, posiadane referencje oraz terminowość realizacji. Czasami warto zainwestować nieco więcej i wybrać sprawdzoną firmę, która gwarantuje trwałość i estetykę wykonanej nawierzchni. W kontekście porównania cen, istotne jest również uwzględnienie kosztów transportu materiałów. W regionach oddalonych od głównych ośrodków produkcyjnych, koszty dostawy mogą być wyższe, co może wpłynąć na ogólną kalkulację projektu.

Czynniki wpływające na całkowity koszt inwestycji w kostkę brukową

Całkowity koszt inwestycji w kostkę brukową w Szczecinie to suma wielu składowych, które należy wziąć pod uwagę przy planowaniu budżetu. Poza ceną samej kostki i robocizny, na ostateczną kwotę wpływają również inne, często pomijane elementy. Jednym z nich jest koszt przygotowania podbudowy. Jest to kluczowy etap, od którego zależy trwałość i stabilność nawierzchni. Cena podbudowy zależy od jej grubości, rodzaju materiału (np. kruszywo kamienne, beton) oraz zakresu prac ziemnych. Jeśli teren wymaga wyrównania, usunięcia warstwy ziemi urodzajnej, czy wykonania drenażu, koszty te mogą znacząco wzrosnąć.

Kolejnym istotnym wydatkiem są materiały uzupełniające, takie jak obrzeża, krawężniki, palisady czy kamienie ozdobne. Ich cena jest zróżnicowana w zależności od materiału (beton, kamień naturalny, plastik) i wymiarów. Obrzeża i krawężniki nie tylko nadają nawierzchni estetyczne wykończenie, ale przede wszystkim zapobiegają rozsuwaniu się kostki i chronią przed wnikaniem chwastów. Ich koszt, choć wydaje się niewielki w przeliczeniu na metr bieżący, przy większych powierzchniach może stanowić znaczącą część budżetu.

Nie można również zapomnieć o kosztach transportu materiałów. Cena dostawy kostki brukowej, kruszywa czy cementu na miejsce budowy może być różna w zależności od odległości i ilości zamawianego towaru. Niektóre firmy oferują transport w cenie zakupu, inne naliczają go osobno. Warto również uwzględnić ewentualne koszty związane z wynajmem sprzętu, jeśli nie jest on dostępny u wykonawcy, na przykład zagęszczarki do ubijania podbudowy. Dodatkowo, w przypadku skomplikowanych projektów, może być konieczne zastosowanie specjalnych materiałów, takich jak geowłóknina stabilizująca, która również podnosi koszt inwestycji.

Jak uzyskać najlepszą cenę za kostkę brukową w Szczecinie

Uzyskanie jak najkorzystniejszej ceny za kostkę brukową w Szczecinie wymaga strategicznego podejścia i dokładnego researchu. Jednym z najskuteczniejszych sposobów jest porównywanie ofert różnych producentów i dystrybutorów. Warto odwiedzić kilka składów budowlanych, centra ogrodnicze i bezpośrednio skontaktować się z lokalnymi producentami kostki brukowej. Często ceny mogą się znacznie różnić, a negocjacje cenowe, zwłaszcza przy większych zamówieniach, mogą przynieść wymierne oszczędności.

Kolejnym ważnym aspektem jest dokładne określenie własnych potrzeb. Zanim zaczniemy szukać ofert, powinniśmy wiedzieć, jakiego rodzaju kostki potrzebujemy – jej wymiary, kolorystykę, grubość oraz przeznaczenie. Pozwoli to na bardziej precyzyjne wyszukiwanie i uniknięcie ofert, które nie spełniają naszych oczekiwań. Często proste, standardowe kostki są znacznie tańsze od tych o nietypowych kształtach czy specjalnych właściwościach. Jeśli naszym priorytetem jest oszczędność, warto rozważyć zakup bardziej ekonomicznych, ale wciąż trwałych materiałów.

Warto również śledzić promocje i wyprzedaże sezonowe. Wiele sklepów organizuje okresowe obniżki cen, szczególnie poza głównym sezonem budowlanym. Zapisanie się do newsletterów firm oferujących kostkę brukową lub regularne odwiedzanie ich stron internetowych może pomóc w wychwyceniu atrakcyjnych ofert. Dodatkowo, jeśli planujemy zakup innych materiałów budowlanych lub elementów małej architektury, warto rozważyć złożenie kompleksowego zamówienia w jednym miejscu. Często sklepy oferują rabaty przy większych zakupach lub przy zakupie zestawów produktów.

Kiedy najlepiej kupić kostkę brukową w Szczecinie

Wybór odpowiedniego momentu na zakup kostki brukowej w Szczecinie może mieć znaczący wpływ na ostateczny koszt inwestycji. Ogólnie rzecz biorąc, ceny materiałów budowlanych, w tym kostki brukowej, są zazwyczaj najwyższe w miesiącach wiosennych i letnich, czyli od kwietnia do sierpnia. Jest to okres, w którym popyt na tego typu produkty jest największy, ponieważ większość prac budowlanych i aranżacyjnych odbywa się właśnie wtedy. Firmy i producenci często wykorzystują ten fakt, utrzymując wyższe ceny.

Dlatego, jeśli mamy taką możliwość, warto rozważyć zakup kostki brukowej poza głównym sezonem. Jesień, a zwłaszcza zima, to często najlepszy czas na poszukiwanie okazji. Wiele składów budowlanych i producentów oferuje wtedy atrakcyjne promocje, wyprzedaże i rabaty, aby pozbyć się zalegającego towaru i przygotować magazyny na nowy sezon. Ceny mogą być niższe nawet o kilkanaście lub kilkadziesiąt procent w porównaniu do okresu wiosenno-letniego. Zakupione wtedy materiały można przechować do wiosny, aby rozpocząć prace, gdy tylko pozwolą na to warunki atmosferyczne.

Warto również pamiętać o tzw. „ostatniej chwili”. Czasami, pod koniec sezonu budowlanego, czyli pod koniec września lub w październiku, można natrafić na bardzo korzystne oferty. Firmy chcące szybko opróżnić place składowe mogą oferować znaczące obniżki. Należy jednak pamiętać, że w tym okresie wybór dostępnych wzorów i kolorów kostki może być już ograniczony. Planując zakup z wyprzedzeniem, zwłaszcza jeśli potrzebujemy konkretnego, popularnego modelu, warto wcześniej zorientować się w jego dostępności i ewentualnie złożyć zamówienie, nawet jeśli prace rozpoczną się później. Warto również śledzić lokalne media branżowe i strony internetowe sklepów budowlanych w Szczecinie, które często informują o nadchodzących promocjach.

Jak sprawdzić jakość kostki brukowej przed zakupem w Szczecinie

Zanim dokonamy zakupu kostki brukowej w Szczecinie, kluczowe jest upewnienie się co do jej jakości. Niska jakość materiału może prowadzić do przedwczesnego zużycia nawierzchni, powstawania pęknięć, wycierania się koloru czy nawet zapadania się kostki pod obciążeniem. Istnieje kilka sposobów, aby ocenić jakość kostki brukowej przed podjęciem decyzji o zakupie.

Pierwszym krokiem jest dokładne obejrzenie próbki kostki. Zwróćmy uwagę na jej powierzchnię – powinna być jednolita, bez widocznych pęknięć, odprysków czy nierówności. W przypadku kostki barwionej w masie, kolor powinien być jednolity na całej grubości, a nie tylko na powierzchni. Dotknijmy kostki – powinna być gładka w dotyku, bez nadmiernej porowatości. Sprawdźmy również krawędzie – powinny być ostre i równe, co ułatwi precyzyjne układanie.

Kolejnym ważnym aspektem jest sprawdzenie parametrów technicznych. Dobry producent powinien udostępniać informacje dotyczące wytrzymałości kostki na ściskanie (klasa betonu), odporności na ścieranie, nasiąkliwości oraz mrozoodporności. Im wyższe te parametry, tym trwalsza będzie nawierzchnia. Warto zapytać sprzedawcę o certyfikaty potwierdzające jakość produktu. W przypadku kostek z dodatkowymi powłokami ochronnymi, które zwiększają odporność na zabrudzenia i warunki atmosferyczne, należy upewnić się, że powłoka jest równomiernie nałożona i nie ma wad.

Nie wahajmy się również pytać o pochodzenie kostki. Produkty od renomowanych, polskich producentów często charakteryzują się wysoką jakością i spełniają europejskie normy. Zwróćmy uwagę na gwarancję oferowaną przez producenta lub sprzedawcę. Dłuższy okres gwarancji może świadczyć o pewności producenta co do trwałości swojego wyrobu. Warto również poszukać opinii innych klientów lub skonsultować się z doświadczonym brukarzem, który może doradzić w wyborze odpowiedniego materiału.

Koszty dodatkowe związane z inwestycją w kostkę brukową

Inwestycja w kostkę brukową w Szczecinie wiąże się nie tylko z podstawowymi kosztami zakupu materiału i robocizny, ale także z szeregiem wydatków dodatkowych, które mogą znacząco wpłynąć na ostateczny budżet. Jednym z takich kosztów jest transport materiałów. Ceny dostawy kostki brukowej, kruszywa, piasku czy cementu na miejsce budowy mogą się różnić w zależności od odległości, ilości zamawianego towaru oraz rodzaju pojazdu. Niektóre firmy oferują wliczony transport w cenę zakupu, inne naliczają go osobno, co może stanowić kilkaset złotych, szczególnie przy większych zamówieniach i dalszych odległościach.

Kolejnym elementem, który generuje dodatkowe koszty, jest wynajem lub zakup specjalistycznego sprzętu. Choć profesjonalne ekipy brukarskie zazwyczaj posiadają własny sprzęt, w przypadku samodzielnego wykonania części prac lub potrzeby wykonania niestandardowych czynności, może być konieczne wynajęcie zagęszczarki, przecinarki do kostki czy innych narzędzi. Koszt wynajmu takiego sprzętu na dzień lub tydzień może wynieść od kilkudziesięciu do kilkuset złotych.

Nie należy również zapominać o kosztach związanych z pracami przygotowawczymi i porządkowymi. Może to obejmować wynajem kontenera na gruz i odpady budowlane, zakup worków na śmieci, a także koszty związane z ewentualnym wywozem nadmiaru ziemi lub kamieni. W przypadku skomplikowanych projektów, mogą pojawić się koszty związane z koniecznością wykonania dodatkowych prac ziemnych, takich jak drenaż czy stabilizacja gruntu. Warto również uwzględnić ewentualne koszty związane z zabezpieczeniem terenu budowy lub z pracami pielęgnacyjnymi po zakończeniu budowy, na przykład dosianiem trawy czy posadzeniem roślin.

Jak wybrać odpowiednią firmę do układania kostki brukowej w Szczecinie

Wybór odpowiedniej firmy do układania kostki brukowej w Szczecinie to kluczowy krok, który decyduje o jakości i trwałości wykonanej nawierzchni. Na rynku działa wiele firm brukarskich, oferujących swoje usługi, dlatego warto poświęcić czas na dokładne rozeznanie i wybór wykonawcy, który spełni nasze oczekiwania. Pierwszym krokiem jest zazwyczaj zebranie rekomendacji. Zapytajmy znajomych, sąsiadów lub rodzinę, czy korzystali z usług brukarzy i czy mogą polecić konkretną firmę.

Następnie warto przeszukać internet. Wiele firm posiada własne strony internetowe, na których prezentują swoje portfolio, zakres usług oraz opinie klientów. Warto zwrócić uwagę na zdjęcia zrealizowanych projektów – czy nawierzchnie wyglądają estetycznie i są wykonane starannie. Poszukajmy również opinii o danej firmie na lokalnych portalach lub forach internetowych. Choć opinie należy traktować z pewną rezerwą, powtarzające się negatywne komentarze mogą być sygnałem ostrzegawczym.

Kolejnym ważnym krokiem jest skontaktowanie się z kilkoma wybranymi firmami w celu uzyskania indywidualnych wycen. Poprośmy o szczegółowy kosztorys, który uwzględnia wszystkie etapy prac – od przygotowania podbudowy, przez układanie kostki, po montaż obrzeży i sprzątanie terenu. Zwróćmy uwagę na to, czy firma oferuje gwarancję na wykonane prace. Profesjonalne firmy zazwyczaj udzielają gwarancji, co świadczy o ich pewności co do jakości świadczonych usług. Nie wahajmy się zadawać pytań dotyczących używanych materiałów, technik układania oraz terminów realizacji.

Ważne jest również, aby firma posiadała odpowiednie ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej. W razie ewentualnego uszkodzenia mienia podczas prac, ubezpieczenie zapewni odszkodowanie. Zwróćmy uwagę na profesjonalizm w kontakcie – czy pracownicy firmy są uprzejmi, komunikatywni i terminowo odpowiadają na nasze zapytania. Ostateczna decyzja powinna być oparta nie tylko na cenie, ale przede wszystkim na jakości oferowanych usług i zaufaniu do wykonawcy.

Jakie są główne rodzaje kostki brukowej dostępne w Szczecinie

Rynek kostki brukowej w Szczecinie oferuje szeroki wybór produktów, które można podzielić na kilka głównych kategorii pod względem materiału, kształtu, faktury i zastosowania. Zrozumienie tych różnic pomoże w dokonaniu świadomego wyboru, dostosowanego do indywidualnych potrzeb i budżetu. Najpopularniejszym i najbardziej dostępnym rodzajem jest kostka betonowa. Jest ona produkowana z mieszanki betonu i kruszyw, a następnie formowana w różne kształty i rozmiary. Kostka betonowa charakteryzuje się dobrą wytrzymałością, odpornością na warunki atmosferyczne i stosunkowo niską ceną, co czyni ją atrakcyjnym wyborem dla wielu inwestorów.

W ramach kostki betonowej można wyróżnić kilka podtypów. Klasyczna kostka brukowa to te o prostych, geometrycznych kształtach, takich jak prostokąty, kwadraty czy koła, często wykorzystywane do tworzenia tradycyjnych nawierzchni. Kostka płukana to rodzaj kostki, której wierzchnia warstwa po stwardnieniu betonu jest specjalnie obrabiana (płukana), odsłaniając kruszywo. Nadaje to nawierzchni naturalny, kamienny wygląd i zwiększa jej antypoślizgowość. Kostka szlachetna to z kolei kostki o bardziej wyszukanych kształtach, fakturach i bogatej kolorystyce, często z dodatkowymi powłokami ochronnymi, które zwiększają ich odporność na zabrudzenia i warunki atmosferyczne. Są one droższe, ale oferują bardziej elegancki i nowoczesny wygląd.

Oprócz kostki betonowej, na rynku szczecińskim dostępna jest również kostka kamienna, wykonana z naturalnego kamienia, takiego jak granit, bazalt czy piaskowiec. Kostka kamienna jest niezwykle trwała, odporna na uszkodzenia i warunki atmosferyczne, a także nadaje nawierzchni unikalny, prestiżowy charakter. Jej cena jest jednak znacznie wyższa niż kostki betonowej. Dostępne są również kostki ceramiczne, które charakteryzują się wysoką twardością, niską nasiąkliwością i odpornością na działanie substancji chemicznych, ale są mniej popularne ze względu na wyższą cenę i trudniejszy montaż.

Wpływ zastosowania OCP przewoźnika na koszty transportu kostki brukowej

W kontekście inwestycji w kostkę brukową w Szczecinie, koszty transportu materiałów odgrywają istotną rolę w ostatecznym budżecie. Jednym z czynników, który może wpływać na te koszty, jest zastosowanie ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej przewoźnika (OCP przewoźnika). Jest to polisa ubezpieczeniowa, która chroni przewoźnika od odpowiedzialności za szkody powstałe w trakcie transportu, na przykład w wyniku wypadku, kradzieży lub uszkodzenia towaru.

Choć polisa OCP przewoźnika sama w sobie nie jest bezpośrednim kosztem dla kupującego kostkę brukową, może pośrednio wpływać na cenę transportu. Przewoźnik posiadający ważne ubezpieczenie OCP może być postrzegany jako bardziej wiarygodny i profesjonalny, co może przekładać się na jego konkurencyjność na rynku. W przypadku szkody, ubezpieczenie OCP zapewnia odszkodowanie dla klienta, co daje większe poczucie bezpieczeństwa i minimalizuje ryzyko strat finansowych związanych z transportem.

W praktyce, cena transportu kostki brukowej w Szczecinie zależy przede wszystkim od odległości od producenta lub składu budowlanego, ilości zamawianego towaru, rodzaju pojazdu transportowego (np. ciężarówka z HDS, naczepa) oraz ewentualnych dodatkowych usług, takich jak rozładunek. Wybór przewoźnika z polisą OCP, choć może nieznacznie podnieść koszt transportu w porównaniu do przewoźnika bez ubezpieczenia, jest zazwyczaj rekomendowany ze względu na bezpieczeństwo i pewność, że ewentualne szkody zostaną pokryte. Warto zapytać dostawcę kostki brukowej, czy oferuje transport z ubezpieczeniem OCP lub czy współpracuje z przewoźnikami posiadającymi takie polisy.